Opłata miejscowa od 2027: rejestr gości, pobór z góry i rozliczenie z gminą
Od 1 stycznia 2027 opłatę miejscową i uzdrowiskową pobiera obiekt noclegowy, a nie inkasent wyznaczony uchwałą. Przeczytaliśmy ustawę zmieniającą artykuł po artykule i rozpisaliśmy, co z niej wynika dla pensjonatu, apartamentu i domku, także gdy gość wchodzi na kod. Stan prawny na 13 listopada 2026.
W skrócie Od 1 stycznia 2027 płatnikiem opłaty miejscowej jest podmiot świadczący usługi zakwaterowania. Opłatę liczy się za noc, wolno ją pobrać z góry za zadeklarowaną liczbę nocy, a gościowi trzeba wydać potwierdzenie. Obiekt prowadzi rejestr z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania gościa, do 15. dnia następnego miesiąca składa gminie informację i wpłaca pobrane kwoty, pomniejszone o wynagrodzenie w wysokości 10%. Dotychczasowe uchwały gmin tracą moc, więc opłata obowiązuje tylko tam, gdzie rada gminy podejmie nową.
Co zmienia się 1 stycznia 2027
Ustawa z 18 września 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1354) nadaje nowe brzmienie art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Najkrócej: obowiązki, które dotąd zależały od uchwały gminy, są teraz zapisane wprost w ustawie.
| Sprawa | Do 31 grudnia 2026 | Od 1 stycznia 2027 |
|---|---|---|
| Kto pobiera | inkasent, jeśli rada gminy zarządziła pobór w drodze inkasa | płatnik, czyli podmiot świadczący usługi zakwaterowania (ust. 9) |
| Za co | za każdą rozpoczętą dobę pobytu dłuższego niż doba | za noc, przez którą świadczona jest usługa zakwaterowania (ust. 2, 4 i 5) |
| Rejestr gości | ewidencja, jeśli nałożyła ją uchwała | obowiązkowy rejestr, osobno dla każdego obiektu (ust. 15) |
| Rozliczenie | w terminach z uchwały | informacja i wpłata do 15. dnia następnego miesiąca (ust. 16) |
| Wynagrodzenie | za inkaso, w wysokości z uchwały | 10% terminowo wpłaconych opłat, chyba że rada ustali wyższe (ust. 14) |
Nowe przepisy obejmują usługi hotelarskie w obiektach hotelarskich i w „innych obiektach”, czyli także w apartamentach, pokojach gościnnych i domkach, oraz noclegi w sanatoriach (art. 1a ust. 1 pkt 8).
Najpierw uchwała: stara traci moc
Opłata miejscowa nie obowiązuje w całym kraju. Wprowadza ją rada gminy w miejscowościach z walorami krajobrazowymi albo na obszarach ochrony uzdrowiskowej, a opłatę uzdrowiskową w uzdrowiskach (ust. 1).
Ważny jest art. 8 ustawy zmieniającej: dotychczasowe uchwały o opłacie miejscowej i uzdrowiskowej tracą moc. Żeby opłata była pobierana w 2027 roku, rada gminy musi podjąć nową uchwałę. Dlatego pierwszym krokiem jest sprawdzenie w Biuletynie Informacji Publicznej swojej gminy, czy taka uchwała jest i od kiedy obowiązuje.
- Górne stawki z ustawy: 5,00 zł za noc w miejscowościach z walorami krajobrazowymi, 5,50 zł na obszarach ochrony uzdrowiskowej i 6,86 zł dla opłaty uzdrowiskowej (ust. 2).
- Stawki i zwolnienia lokalne: rada może różnicować stawki i wprowadzać zwolnienia między innymi ze względu na rodzaj obiektu, część roku, długość pobytu, wiek gościa i Kartę Dużej Rodziny (ust. 19 pkt 3).
- Sposób wysyłki informacji: uchwała określa, jak przesyłać informację elektronicznie i jakim podpisem ją opatrzyć (ust. 19 pkt 5 i 6).
Kto płaci, a kto jest zwolniony
Opłatę płaci osoba fizyczna, której przez co najmniej jedną noc świadczona jest usługa zakwaterowania w miejscowości objętej opłatą (ust. 4). Noc to okres, w którym usługa zaczyna się jednego dnia kalendarzowego i kończy następnego (ust. 5). Nie ma już warunku celu pobytu ani pobytu dłuższego niż doba.
Ustawa zwalnia z opłaty (ust. 6):
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a przy niektórych orzeczeniach także o umiarkowanym, oraz jedną osobę towarzyszącą,
- osoby do 16 lat z orzeczoną niepełnosprawnością,
- dzieci i młodzież szkolną w zorganizowanych grupach oraz ich opiekunów,
- osoby zakwaterowane przez ponad 29 kolejnych nocy w obiektach na terenie danej gminy, za cały okres,
- na zasadzie wzajemności członków personelu dyplomatycznego i konsularnego.
Do tej listy dochodzą zwolnienia z uchwały gminy. W rejestrze nie zostawia się przy takiej osobie pustego pola, tylko wpisuje tytuł niepobrania opłaty.
Kiedy i jak pobrać opłatę
Obowiązek zapłaty powstaje w dniu, w którym zaczyna się zakwaterowanie (ust. 7), a ustawowy termin zapłaty to ostatni dzień pobytu (ust. 8). Obiekt nie musi jednak czekać do wyjazdu.
- Wpłata z góry. Płatnik może uzależnić rozpoczęcie usługi od wpłaty na poczet opłaty za zadeklarowaną liczbę nocy, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pobytu (ust. 10).
- Przedłużenie pobytu. Gdy gość zostaje dłużej, niż zadeklarował, tę samą zasadę stosuje się do dodatkowych nocy (ust. 11).
- Zwrot nadpłaty. Jeśli wpłata okazała się wyższa od należnej opłaty, na przykład przy skróconym pobycie, różnicę zwraca się w ostatnim dniu pobytu (ust. 12).
- Potwierdzenie. Płatnik wydaje potwierdzenie wpłaty albo uiszczenia opłaty (ust. 13). Ustawa nie wskazuje jego formy.
W obiekcie bez recepcji wpłata z góry rozwiązuje cały problem: opłatę dolicza się do należności za pobyt i pobiera przed przyjazdem, a potwierdzenie można przekazać w wiadomości. PinRoom nie pobiera opłaty i nie prowadzi jej rejestru. Program tworzy kody do drzwi, a w ustawieniach ma opcję wstrzymania kodu do czasu wpisania pełnej wpłaty w systemie rezerwacji, która dotyczy rezerwacji wprowadzanych tam ręcznie.
Rejestr opłaty: jakie dane gości
Płatnik prowadzi rejestr opłaty miejscowej albo uzdrowiskowej odrębnie dla każdego obiektu (ust. 15). Rejestr zawiera:
- imię i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby, której świadczona jest usługa zakwaterowania,
- stawkę opłaty albo tytuł jej niepobrania,
- liczbę nocy, za które pobrano opłatę,
- wysokość pobranej opłaty.
Przy zorganizowanych grupach dzieci i młodzieży szkolnej zamiast danych osób wpisuje się liczbę uczestników oraz nazwę i adres organizatora. Ustawa wymienia zawartość rejestru, ale nie narzuca jego postaci.
Dwie rzeczy wymagają zmiany w praktyce. Po pierwsze, rejestr dotyczy każdej zakwaterowanej osoby, a rezerwacja zwykle zawiera dane jednego gościa. Po drugie, rezerwacja z portalu nie zawsze zawiera adres zamieszkania. Oba braki najłatwiej uzupełnić krótkim formularzem wysyłanym po rezerwacji, zanim gość dostanie kod.
Rozliczenie z gminą co miesiąc
Do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano opłatę, płatnik robi dwie rzeczy (ust. 16): składa organowi podatkowemu informację o wysokości pobranej opłaty i wpłaca ją na rachunek gminy, pomniejszoną o swoje wynagrodzenie.
- Co jest w informacji: okres, dane płatnika z identyfikatorem podatkowym i osobą do kontaktu, adres i nazwa obiektu, kwota pobranej opłaty, kwota wynagrodzenia i podpis (ust. 17).
- Forma: elektroniczna, z podpisem elektronicznym (ust. 18). Wzór udostępnia minister finansów (ust. 20). Do 31 grudnia 2029 informację można składać także na papierze (art. 6 ustawy zmieniającej).
- Wynagrodzenie: 10% pobranych opłat za terminową wpłatę prawidłowo pobranej opłaty (ust. 14). Przysługuje za wpłatę w terminie, więc 15. dnia miesiąca lepiej nie przegapić.
Przykład rachunku przy stawce 5,00 zł: dwie osoby na trzy noce to 30 zł opłaty. Jeśli w miesiącu obiekt pobrał w ten sposób 2 000 zł, do 15. dnia następnego miesiąca wpłaca gminie 1 800 zł i wykazuje 200 zł wynagrodzenia.
Pobyt na przełomie roku
Dla gości, którzy przyjadą w grudniu 2026 i zostaną na styczeń, ustawa ma przepis przejściowy (art. 5). Do części pobytu przed 1 stycznia stosuje się dotychczasowe zasady. Do części od 1 stycznia stosuje się nowe, a obowiązek zapłaty za tę część powstaje 1 stycznia 2027. Nocy sprzed tej daty nie wlicza się do 29 nocy, po których przysługuje zwolnienie.
Sześć kroków przed 1 stycznia
1. Sprawdź uchwałę swojej gminy
Znajdź w Biuletynie Informacji Publicznej nową uchwałę o opłacie miejscowej albo uzdrowiskowej. Zapisz stawkę, lokalne zwolnienia i sposób przesyłania informacji. Dopóki rada gminy jej nie podejmie, opłaty w 2027 roku nie pobierasz.
2. Ustal moment poboru
Zdecyduj, czy pobierasz opłatę z góry razem z należnością za pobyt, czy w dniu wyjazdu. Przy przyjeździe bez recepcji praktyczna jest wpłata z góry. Dopisz to do regulaminu i do opisu oferty na portalach.
3. Zbieraj dane do rejestru przy rezerwacji
Dodaj do formularza rezerwacji albo do wiadomości po rezerwacji pytanie o imiona, nazwiska i adresy zamieszkania wszystkich nocujących osób oraz o podstawę zwolnienia, jeśli gość z niego korzysta.
4. Przygotuj potwierdzenie dla gościa
Ustal, w jakiej postaci wydajesz potwierdzenie wpłaty: osobny dokument, pozycja na rachunku albo wiadomość e-mail z kwotą opłaty i liczbą nocy.
5. Załóż rejestr dla każdego obiektu
Przygotuj rejestr z czterema grupami danych z ustawy, osobny dla każdego obiektu. Sprawdź, czy Twój system rezerwacji ma taki raport. Jeśli nie, wystarczy arkusz uzupełniany przy każdym przyjeździe.
6. Wpisz do kalendarza 15. dzień miesiąca
Ustaw stałe przypomnienie i wyznacz osobę, która składa informację i robi przelew. Pierwszy termin za styczeń 2027 przypada 15 lutego 2027.
Co poza opłatą trzeba rejestrować w obiekcie bez recepcji, opisuje poradnik obowiązek meldunkowy a self check-in. Jak ułożyć wiadomość, w której gość dostaje kod i informację o opłacie, pokazuje wzór wiadomości z kodem. Jak wygląda przyjazd na kod w poszczególnych rodzajach obiektów, opisują strony dla pensjonatów i apartamentów na doby. Pytania o własny obiekt można zadać przez formularz zapytania.
Źródła: ustawa z 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2026 r. poz. 1354 (ogłoszona 19 października 2026, wchodzi w życie 1 stycznia 2027) oraz ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2025 r. poz. 707. Numery ustępów odnoszą się do art. 17 w brzmieniu od 1 stycznia 2027. Odczyt z 13 listopada 2026. Poradnik opisuje przepisy ustawy, a stawki i zwolnienia w konkretnej miejscowości wynikają z uchwały rady gminy.
Pytania o opłatę miejscową od 2027
Czy od 2027 roku każdy obiekt noclegowy pobiera opłatę miejscową?
Nie. Opłatę pobiera się tylko w miejscowościach, w których rada gminy wprowadziła ją nową uchwałą. Dotychczasowe uchwały tracą moc 1 stycznia 2027, więc trzeba sprawdzić, czy gmina podjęła nową.
Czy mogę pobrać opłatę miejscową przed przyjazdem gościa?
Tak. Płatnik może uzależnić rozpoczęcie usługi zakwaterowania od wpłaty na poczet opłaty za zadeklarowaną liczbę nocy, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pobytu. Musi wydać potwierdzenie, a nadpłatę zwrócić w ostatnim dniu pobytu.
Jakie dane gościa trafiają do rejestru opłaty miejscowej?
Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby zakwaterowanej, stawka opłaty albo tytuł jej niepobrania, liczba nocy i pobrana kwota. Rejestr prowadzi się odrębnie dla każdego obiektu.
Do kiedy trzeba rozliczyć opłatę z gminą?
Do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano opłatę. W tym terminie składa się informację o pobranej kwocie i wpłaca ją na rachunek gminy, pomniejszoną o wynagrodzenie płatnika.
Ile wynosi wynagrodzenie płatnika opłaty miejscowej?
10% pobranych opłat, pod warunkiem terminowej wpłaty prawidłowo pobranej opłaty. Rada gminy może w uchwale ustalić wyższe wynagrodzenie.
Czy informację dla gminy trzeba składać elektronicznie?
Co do zasady tak, z podpisem elektronicznym, w sposób określony w uchwale gminy. Do 31 grudnia 2029 ustawa dopuszcza też postać papierową według wzoru ministra finansów.
Zobacz też
- Obowiązek meldunkowy a self check-inMeldunek, ewidencja obiektu, opłata miejscowa od 2027 i dane gości.
- Wiadomość z kodem do gościaCo musi zawierać, wzór po polsku i angielsku, języki i godzina wysyłki.
- Self check-in w pensjonacieKod na drzwi główne i pokój, gdy gospodarzy nie ma na miejscu.
- Apartamenty na wynajem krótkoterminowyKilka lokali pod różnymi adresami bez dojazdów z kluczami.
- Self check-in w aparthoteluJeden kod na wejście do budynku i apartament, z recepcją w dzień albo bez.
Zobacz panel na obiekcie pokazowym
Demo otwiera się bez logowania. Niczego tam nie zapiszesz ani nie wyślesz.